Cukai penggunaan ialah levi yang dikenakan ke atas pembelian barangan dan perkhidmatan dan bukannya ke atas pendapatan yang diperoleh oleh seseorang individu. Walaupun cukai pendapatan dinilai apabila wang diterima melalui gaji, dividen, atau keuntungan modal, cukai penggunaan dicetuskan secara khusus apabila pengguna membelanjakan wang mereka untuk barangan yang boleh dikenakan cukai. Bentuk percukaian ini direka untuk mengutip hasil berdasarkan jumlah transaksi perniagaan dalam sesebuah ekonomi.
Cukai ini berfungsi dengan menambah caj berasaskan peratusan kepada harga produk di tempat jualan atau sepanjang rantaian pengeluaran. Contoh biasa termasuk cukai jualan runcit, cukai eksais, dan cukai nilai tambah. Sesetengah bidang kuasa menggunakan kadar seragam untuk kebanyakan pembelian, manakala yang lain melaksanakan sistem berperingkat di mana barangan keperluan seperti makanan atau ubat-ubatan mungkin dikenakan cukai pada kadar yang lebih rendah berbanding barangan mewah seperti barang kemas.
Sebagai contoh, sesebuah negara mungkin melaksanakan kadar cukai penggunaan nasional sebanyak 10 peratus ke atas kebanyakan barangan dan perkhidmatan. Jika pengguna membeli barangan yang tidak dikecualikan, cukai dikira berdasarkan nilai transaksi dan dikutip oleh perniagaan. Di sesetengah wilayah, kategori tertentu seperti surat khabar atau barangan makanan tertentu diberikan pengecualian atau kadar yang dikurangkan untuk mengurangkan beban kewangan ke atas pengguna bagi keperluan asas.